Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2015. Đây không chỉ là hiện vật gắn liền với quyền lực tối thượng của các vị hoàng đế triều Nguyễn mà còn là tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu, thể hiện trình độ thủ công mỹ nghệ đỉnh cao của các nghệ nhân cung đình xưa. 

Ngày 24/5/2025, bảo vật đã bị phá hoại trong một sự cố đáng tiếc tại điện Thái Hòa, khiến phần tay ngai bên trái bị gãy, tách thành 14 mảnh vỡ với kích thước khác nhau. Ngay sau sự việc, các cơ quan chức năng cùng đơn vị quản lý di sản đã nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ hiện vật, đồng thời xây dựng kế hoạch phục chế theo đúng quy định của pháp luật và các nguyên tắc bảo tồn di sản. Công tác phục chế do Công ty Cổ phần Tu bổ Di tích Huế thực hiện từ nguồn kinh phí xã hội hóa, với sự giám sát chặt chẽ của Hội đồng chuyên môn trong từng công đoạn.

Dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Huế, cùng sự tham gia của Hội đồng chuyên môn gồm các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, chuyên gia bảo tồn và nghệ nhân có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tu bổ di sản, quá trình phục chế được triển khai tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế từ ngày 22/4 đến 4/5/2026. Toàn bộ quá trình phục chế đều được quay phim, chụp ảnh và lập hồ sơ tư liệu đầy đủ, phục vụ công tác nghiên cứu, bảo quản lâu dài cũng như bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động bảo tồn di sản.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, công tác phục chế được thực hiện nghiêm túc, thận trọng, đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn về bảo tồn di sản. Việc phục chế tuân thủ các nguyên tắc: bảo tồn tối đa yếu tố gốc; ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản; áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu, không xâm lấn khi không cần thiết; không làm mới hiện vật; tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc đã bị phá hoại; bảo đảm tính ổn định, an toàn và khả năng nhận diện giá trị nguyên bản của bảo vật.

Sau phục chế, bảo vật đã được ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại, bảo đảm đúng hình dáng, kích thước, màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận Bảo vật quốc gia năm 2015. Quá trình phục chế không sáng tạo thêm hoa văn, họa tiết mới, không làm sai lệch yếu tố gốc; đồng thời đã xử lý các tác nhân gây hư hại như mối mọt, nấm mốc và tăng cường độ bền vững cho kết cấu tay ngai.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, sau khi được phục chế, “Ngai vua triều Nguyễn” được trưng bày trở lại vào ngày 4/6/2026 tại điện Thái Hòa. Đến với Đại nội Huế hôm nay, du khách có thể tiếp tục chiêm ngưỡng Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” trong không gian trang nghiêm của điện Thái Hòa – nơi từng diễn ra các nghi lễ trọng đại của triều Nguyễn suốt hơn một thế kỷ.